📢
Köyümüze Hoş Geldiniz! Yeni üye başvuruları açık. • Akpınar Köyü Resmi Web Sitesi
Üye Ol

📜 Köyümüzün Tarihçesi ve Kültürü

Köyümüzün köklü tarihini ve kültürel değerlerini keşfedin.

Coğrafi Yapı

Rize il merkezine bağlı, tarihi ve doğal güzellikleri içerisinde barındıran, yemyeşil doğasıyla eşsiz bir Karadeniz köyüdür.

📍 İL / İLÇE Rize / Merkez
⛰️ RAKIM 319 m
📐 YÜZÖLÇÜMÜ 1.45 km²
👥 NÜFUS ~ 850
🚗 MERKEZE UZAKLIK 18 - 20 km
⏳ TARİHİ ~ 500 Yıllık Yerleşim
📏 ÇEVRE UZUNLUĞU 5.41 km

🏔️ Mezralarımız

Köyümüzün yerleşimi içerisinde yer alan ve her biri kendine has bir güzelliğe sahip olan mezralarımız: Livori, Hazavita, Huniça, Yofiriça ve İstavri'dir.

🏗️ Köyümüzde Neler Var?

  • 🕌 Cami: 2 Adet (Merkez ve Şairler Mah.)
  • 🏥 Sağlık Evi: Salı/Perşembe doktor hizmeti
  • 🏫 Okul: Bina mevcut, taşımalı eğitim
  • 🌿 Çay Bahçeleri: ÇAYKUR alım yerleri
  • 🪦 Mezarlık: Sülale mezarlıkları
  • Kahvehane: Köy sohbetlerinin adresi
  • 🚌 Ulaşım: Çayeli minibüs hattı
  • 🏔️ Yayla Yolları: Kaçkar etekleri
Coğrafi Yapı

Köyümüzün Tarihçesi

Köyün eski adı Kalamoz’dur. Bu adın Rumca olduğu bilinmektedir. Köyün adı daha sonraları Akpınar olarak değiştirilmiştir. Köy halkı Rubboğulları, Davudoğulları, Lafçoğulları sülalelerinden meydana gelmektedir. Bu ailelerdir Roboğulları, Orta Asya’da Aral Gölü’nün bulunduğu bölgeden (Maveraünnehir), Bağdat ve çevresine yerleşir. Bu göçün tam tarihi bilinmemekle birlikte 15. yüzyıl ortalarından sonra 16. yüzyılın sonlarına kadar olan süreç arasında olduğu tahmin edilmektedir. Sonraları bir ailenin iki kardeşi Çayeli taraflarına gelirler ve Limanköy Tekne Camii’nde imam ve müezzinlik yapmaya başlarlar. Doğu Karadeniz’e göçün nedeni ise Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon Rum İmparatorluğu’nu yıkıp, ondan sonra bölgeye yapılan Türkleştirme politikasıdır. Bu iki kardeş de Irak ve İran bölgesinden Doğu Karadeniz’e yerleştirilen Türklerden sadece ikisidir. Bugün köyümüzde bulunduğu yer önceleri bu köy halkının ataları tarafından otlak ve yaylak olarak kullanılmaktaydı. Sonraları ise tamamen bu alana yerleşilmiştir. Köyün diğer aileleri de Bağdat ve çevresinden göç ettiği tahmin edilmektedir.
Köyümüzün Tarihçesi

Osmanlı Arşivi Kayıtları

📄 Belge 1: Maden İmtiyazı (1901)

“—1012— Tarih: 08/C/1319 (Hicri) Dosya No:2534 Gömlek No:107 Fon Kodu: DH.MKT. Rize’nin Kalamoz köyünde zuhur eden boya madeni imtiyazını talep eden aynı köyden Roboğlu Hurşid’in arzuhalinin sunulduğu.”

* Bu kayıt, 22 Eylül 1901 tarihinde Osmanlı arşivine geçmiştir.

📄 Belge 2: Şer’iyye Sicili ve Tereke Kaydı (1911-1913)

“Aded 214 B: Kalamoz karyesi”

Lazistan Sancağı’nın merkezi olan Rize kazası kurasından Kalamoz karyesinden iken bundan mukaddem İzmir’de vefat eden Davudoğlu Ahmed bin Ömer bin Abdullah’ın İzmir’deki terekesinden hisse-i irsiyesini talep maksadıyla ber vechi ati varisi olduğunu iddia eden ve tezkire-i osmaniyesi görülen zat zeyl-i vesikada muharrerül-esami İsmail ve Cafer benan-ı Yusuf tarifleriyle muarrefe olan zevce-i menkuhe-i metruke Hatice bint Mustafa meclis-i şer’i şerif-i enverde müteveffa-yı mezburun medyun karye-i mezkureden Davudoğlu Muharrem bin Habil muvacehesinde bil-verase üzerine dava ve takrir-i kelam idub zevcim müteveffa-yı mezburun veraseti benimle sulbi sağir oğlu Ömer ve sulbiye-i kebire kızı Hatice ve sulbiye-i sagire kızları Rukiye ve Saniye’ye münhasıra ve tashih-i mesele-i mirasları bi hükmü’l feraiz kırk sehmeden olub siham-ı mezkureden beş sehmi zevce-i mezbureye ve ondört sehmi ibnül-mezbur Ömer’e ve yedişer sehmeden cem’an yirmibir sehmi mezbure Hatice ve Rukiye ve Saniye’ye isabet idub başka varisi ve terekesine müstahik-i aharı olmamağla zevcim müteveffa-yı mezburun hayatında mezbur Muharrem zimmetinde cihet-i karzdan alacak hakkı olan yirmidört kuruşu kablel-ahz vel-istifa vefat etmekle meblağ-ı mezkurdan ber müceb-i mesele-i miras hisse-i irsiyeme isabet eden üç kuruşu bana eda ve teslime mezbur Muharrem’e tenbih olunmak bil-verase matlubumdur deyu dava ve lede’ş-şer’i dahi cevabında fil-hakika müteveffa-yı mezbure ol mikdar kuruş zimmetinde halen deynim olduğunu tav’an ikrar ve itiraf idub ancak müddeiye-i mezburenin ber vechi-i muharrer veraset müddeası malumum değildir deyu veraset müddeasını bade’l-inkar müddeiye-i mezbureden ber vechi-i muharrer veraset müddeasına mutabık beyyine taleb olundukta adli ahrar rical-i müsliminden ve Kalamoz karyesinden zatı mezbureyi arifan Kara Hasan oğlu Hasan bin Ömer bin Hasan ile mezbure Hasan’ın karındaşı yine mezkur Kalamoz karyesinden Kasa Hasanoğlu İsmail bin mezbur Ömer bin mezbur Hasan’dan her biri fi’l meclis şehade meclis-i şer’e haziran olub müfteriden ve muvaceheten istihad olunduklarında fi’l-hakika müteveffa-yı mezbur Davudoğlu Ahmed bin Ömer bin Abdullah’ın veraseti zevce-i menkuhe-i metrukesi müddeiye-i mezbure Hatice bint Mustafa ile sulbi sağir oğlu Ömer ve sulbiye-i kebire kızı Hatice ve sulbiye-i sagire kızları Rukiye ve Saniye’ye münhasır olub bunlardan başka varisi ve terekesine müstahik-i aharı olduğu malumumuz değildir biz bu hususa bu vechi üzere şahidiz ve şahadet dahi ederiz deyu her biri müttefiku’l lafz vel mana ber nehci şer’i eda-i şahadet eylemeleri şahidan-ı mezburanın evvelen ba veraka-i mesture mensub oldukları mezkur Kalamoz karyesi muhtar-ı evveli Roboğlu Salih bin Ömer ile heyet-i ihtiyariyesi azasından Şişmanoğlu Mehmed bin Memiş’ten sirren ve badehu tarafeyn ve şahitler müterafian hazır ve mevcut oldukları halde yine mezkur Kalamoz karyesinden Roboğlu Ali bin Ahmed ve Hacıoğlu Rifat bin Mustafa’dan kezalik bil-muvacehe ber nehci şer’i alenen lede’t-tezkiye adl ve makbulü’ş-şehade idukleri iş’ar ve ihbar olunub şahadetleri makbule olmakla mucibince verasetine bade’l-hükm müddea bih meblağdan hisse-i irsiyesi olan üç kuruş müddeiye-i mezbureye eda ve teslime mezbur Muharrem’e tenbih olunduktan sonra verese-i mezburun sigar-ı mezburenin valideleri ve vesiyye-i umurlarına kibel-i şer’den mensub vasileri marifeti’z-zat zevce-i mezbure Hatice ile kezalik zatı müslimin-i mezburdan İsmail ve Cafer tarifleriyle muarrefe olan tekrar meclis-i mezkura her biri bil-verase ve bil-vesayet takrir-i kelam ve tabir-i ani’l-meram idub murisimiz müteveffa Ahmed’in hini-i vefatında nezdinde bil-cümle terekesiyle zimmet-i nasda olan kaffe-i hukukunu ve bir tonluk bir kıta felekesini vaz’u’l-yed olanlardan mahallinde taleb ve ahz u kabz ile makbuzatını bize irsal ve isal ve teslime ve mucib-i muhakeme bir hal vukuunda icab edenlerle aid olduğu mehakimin her derecesinde bidayeten ve iadeeten ve itirazen ve istinafen ve temyizen muhakeme ve muhasema ve mücahebe ve ikame-i şühud ve tahlif ve tebliğ ve tebellüğe ve imzasiya istida ve layih tanzim ve takdimine ve taleb-i icra ve hacz vaz’ u fekkine ve taleb-i keşf ve mümeyyiz ve hakim ve ehl-i vukuf tayin ve azline ve bey’i izin-i şer’iye müteallik olan emval-i metrukenin mesul-i şer’i tahkikiyle ve semen-i misliyle usul-i dairesinde memuru marifetiyle talibine bey’ ve temlik ve teslime ve muamele-i mukteziye-i ifaya ve ber vechi-i muharrer ahzi tevkil ve azle ve’l hasıl mütevekkil olduğumuz umurun küllisine tarafımızdan vekalet-i mutlaka-i sahiha-i şer’iye ile İzmir’de Kayık esnafından Rizeli Davudoğlu Habil bin Eyyüb’ü kabullen vekufe vekil ve naib-i menab nasb u tayin eyledik dekte ma vaka bi’t-taleb ketb olundu. Fi’l-yevmi’t-tasi min şehr-i Ramazani’l-mübarek li sene isna ve selasine ve selasemie ve elf. Baş katib, kadı. Karaalioğlu Cafer, Karaalioğlu İsmail bin Yusuf, Roboğlu Ali bin Ahmed, Kara Hasanoğlu İsmail bin Ömer.

Not: Bu kayıt 1911 - 1913 yılları arasında yapılan Rize Şer’iyye Sicilinde bulunmaktadır.

Kültür, Gelenek ve Başarılarımız

Köyün gelenek, görenek ve yemekleri tamamen Rize ve Karadeniz kültürünü yansıtır. Bu köy Rize’nin en güzel ve en büyük köyüdür. Bu köyde atma türkü geleneği oldukça yaygındır. Bayram salıncakları ve düğünlerdeki kadıbağı geleneği bu köyün öne çıkan gelenekleri arasındadır.

Süleyman Efendi, Topal Osman, Hayriye Yenge, Y. Ziya Ürün, Ali İhsan Terzi, Kısoğlu Mehmet Dayı ve daha bir sürü halk şairini geleneğinde besleyen köyümüz halk oyunları alanında da Rize’de bir ilke imza atmıştır.

🏆 Halk Oyunları Başarısı:
2010 yılında gençler kategorisinde Rize yöresi oyunlarında 1. olan Akpınarspor Halk Oyunları Ekibi bölgede 4.’lüğü elde etmiştir.

Yöresel Lezzetler

Muhlama, karalahana sarması ve mısır ekmeği Akpınar sofralarının vazgeçilmezidir.

Ekonomi ve Çay Tarımı

Köyümüzün en temel geçim kaynağı çay tarımıdır. Bölgeye has iklim ve toprak yapısı, en kaliteli çayların yetişmesine olanak sağlar. Ayrıca küçük çaplı hayvancılık ve arıcılık da yapılmaktadır.

Eğitim ve Kültür

Akpınar Köyü, eğitime verdiği önemle bilinir. Geçmişten bugüne birçok bürokrat, iş insanı ve akademisyen yetiştirmiş olan köyümüzde kültürel bağlar her zaman güçlüdür.

Nüfus ve Yaşam

Yaz aylarında çay hasadı ve tatil amacıyla köye dönüşler arttığı için nüfusumuz 3-4 katına çıkmaktadır. Kış aylarında ise daha sakin bir yaşam hakimdir.